|
|
|
|
|
 |
|
130 godina Crvenog krsta Srbije
Crveni krst srbije 6.februara 2006.godine obeležava 130 godina od svog osnivanja.
Dana 6. februara 1876. godine, na inicijativu dr Vladana Đorđevića, u Dvorani beogradske kasine, osnovano je Prvo Društvo Srpskog Crvenog krsta. Za prvog predsednika izabran je Mitropolit Mihajlo Jovanović, a upravu su činili: Đorđe Simić, Milan Marković, Nikola Krsmanović, Vladimir Vujović i drugi ugledni građani tadašnje Srbije.
Nakon izbora, Glavni odbor obratio se Proglasom narodu, izlažući svoje ciljeve i dužnosti Društva, pozivajući građane da se upišu u članstvo i osnuju pododbore u celoj zemlji. Prvi zadatak novoosnovanog Društva bio je zbrinjavanje izbeglica koje su dolazile kao posledica Bosansko-Hercegovačkog ustanka. U godini osnivanja, Srpsko Društvo Crvenog krsta okupilo je oko 2000 članova i osnovalo je 35 pododbora u zemlji.
Na inicijativu Srpskog Društva Crvenog krsta, Kneževina Srbija je potpisala Ženevsku konvenciju, 24. marta 1876. godine, a 11. juna iste godine Međunarodni Komitet Crvenog krsta iz Ženeve priznao je Srpsko Društvo Crvenog krsta. Kneževina Srbija visoko je cenila zalaganja Društva u pomoći ljudima, a osnovni zadatak tadašnjeg Crvenog krsta bio je pomoć vojnom sanitetu. Na kraju rata Knez Milan Obrenović odlikovao je predsednika Crvenog krsta Velikim krstom takovskog odreda.
Rad Društva bio je usmeren na prikupljanje novčanih i materijalnih sredstava, organizovanje bolnica, obuku dobrovoljnih bolničarki, nabavku sanitetskog materijala, angažovanju lekara i drugo. Bez obzira na teške i uzastopne ratove, veliki broj ranjenika, izbeglica i sve teškoće kroz koje je prolazio narod na ovim prostorima, humana ideja Crvenog krsta se širila, tako da je 1885. godine Srpsko Društvo Crvenog krsta imalo 105 pododbora. U ratu sa Bugarskom, Srpsko Društvo Crvenog krsta obavljalo je evakuaciju i zbrinjavanje ranjenika sa svojih 45 sanitetskih vozila i sanitetskim vozom.
U ovim ratovima Crveni krst Srbije je izdejstvovao da vrhovni komandant, Kralj Milan Obrenović, dozvoli transporte pomoći evropskih društava Crvenog krsta, kao pomoć stanovništvu Bugarske, sa kojom je tada Srbija bila u ratu. Ovaj primer saradnje i poštovanja žrtava rata i Ženevskih konvencija, nalazi se u Muzeju Međunarodnog pokreta Crvenog krsta u Ženevi.
Zakonskim odredbama iz 1896. godine Društvo je postalo autonomno, njegov amblem zaštićen od zloupotreba, dobijene su povlastice na železnici, pravo na besplatno korišćenje telegrama, oslobođenje od carinskih dažbina, kao i od svih taksi od "zemaljskih vlasti".
U Prvom svetskom ratu Društvo je delovalo u zemlji i inostranstvu. Naime, deo Srpskog Društva ostao je u Beogradu i Kruševcu, sedište se premestilo u Niš, deo sa vojskom i vladom evakuisao se na Krf, a zatim preko Italije u Švajcarsku. Društvo je nastavilo rad 1918.godine i već 1920. godine je imalo 40 pododbora i oko 30.000 članova. U to vreme veliku pomoć narodu preko Crvenog krsta, pružali su naši iseljenici. Srpsko Društvo Crvenog krsta održalo je svoj poslednji godišnji skup 25.decembra 1921.godine i svoje tekovine prenelo je na svog naslednika – Društvo Crvenog krsta Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca. Crveni krst je i kasnije menjao ime u zavisnosti od imena države u kojoj je postojao. Tokom drugog svetskog rata društvo je delovalo pod imenom Društvo Crvenog krsta Kraljevine Jugoslavije, a krajem 1944. godine u svim republikama osnovani su glavni odbori Crvenog krsta.
U periodu raspada predhodne Jugoslavije, Crveni krst Srbije nastavio je da ostvaruje svoje zadatke zbrinjavajući veliki broj izbeglica i raseljenih, distribuirajući pomoć međunarodnih donatora, uglavnom Medđnarodne Federacije društava Crvenog krsta i Crvenog polumeseca, Međunarodnog komiteta Crvenog krsta, Visokog komesarijata za izbeglice Ujedinjenih nacija, Svetskog programa hrane, Humanitarnog biroa Evropske unije i drugih nacionalnih društava i donatora koji su pružali pomoć tokom devedesetih i početkom ovog veka. Raspad SFRJ prouzrokovao je formiranje novih nacionalnih društava Crvenog krsta u bivšim jugoslovenskim republikama, a 3. avgusta 1993. godine Međunarodni komitet Crvenog krsta potvrdio je međunarodno priznanje nacionalnog društva – Jugoslovenskog Crvenog krsta u neprekidnom trajanju od međunarodnog priznanja ova dva društva, Crvenog krsta Srbije i Crvenog krsta Crne Gore od 1876. godine.
Danas Crveni krst Srbije deluje u okviru svog nacionalnog društva – Društvo Crvenog krsta Srbije i Crne Gore. Kroz godine postojanja Crveni krst Srbije je delovao poštujući principe koji važe i danas, a to su: humanost, nepristrasnost, neutralnost, nezavisnost, dobrovoljnost, jedinstvo i univerzalnost.
Osnovna briga Crenog krsta Srbije i dalje ostaje briga za čoveka.
U poslednjih 15 godina osnovna aktivnost Crvenog krsta u Srbiji uglavnom je bila distribucija pomoći ugroženom stanovništvu u Republici – izbeglicama iz Hrvatske i Bosne i Hercegovine, interno raseljenim licima sa Kosova i Metohije i socijalnim slučajevima među lokalnim stanovništvom.
Crveni krst Srbije ima u svom sastavu dve (2) pokrajinske, pet (5) gradskih i 177 opštinskih organizacija Crvenog krsta – dobro razvijenu mrežu, što predstavlja i razlog zbog koga je naša organizacija bila partner velikom broju međunarodnih donatora u raspodeli humanitarne pomoći. Na svim nivoima organizovanja Crvenog krsta Srbije zaposleno je 600 profesionalaca, a brojne aktivnosti se zasnivaju na angažovanju mreža volontera, kojih je preko 10.000, dok blizu 60.000 ljudi povremeno učestvuje u aktivnostima ove organiazcije. Međunarodni standard koji se želi dostići u svetu Crvenog krsta je da na svakog profesionalca bude angažovano sedam (7) volontera. Kod nas je taj odnos mnogo povoljniji, u čemu se ogleda i osnovna vrednost rada naše organizacije.
Kroz mrežu Crvenog krsta u Srbiji od početka devedesetih godina distribuirano je 650.000 tona humanitarne pomoći. U pojedinim periodima milion stanovnika od 7.5 miliona u našoj Republici bili su korisnici pomoći Crvenog krsta (1999. i 2000. godina). Početkom 2004. godine završeni su veliki međunarodni programi pomoći, iako je Crveni krst Srbije samostalno i sa predstavnicima svih nivoa vlasti donatorima ukazivao na to da su potrebe za konkretnom humanitarnom pomoći i dalje velike. Postoji i dalje veliki broj izbeglica i interno raseljenih lica koji još uvek nisu našli pravo mesto u novim sredinama. Iz tog razloga oni se nalaze u velikim socijalnim i ekonomski potrebama koje nije lako rešiti. Pored toga, više od trećine stanovnika Srbije živi u siromaštvu. Briga Crvenog krsta za ove ljude, briga za nešto što je od životnog značaja, ne može biti vremenski oročena, već ona postoji i postojaće sve dok potreba ljudi za našom pomoći postoji.
Pored ovog prevashodnog zadatka, Crveni krst Srbije ulaže velike napore da poboljša kvalitet rada organizacije na svim nivoima delovanja. Od 1998. godine sprovode se brojni programi iz oblasti organizacionog razvoja koji pomaže da se poveća transparentnost u radu i da Crveni krst bude kvalitetan i pouzdan partner svim institucijama i donatorima sa kojima sarađuje. To će pomoći da se obezbedi veća podrška kako za korisnike pomoći, tako i za našu organizaciju koja treba da ojača ljudske i materijalne resurse.
Nakon perioda koji je obeležila distribucija humanitarne pomoći, Crveni krst Srbije se okreće razvoju tradicionalnih programa Crvenog krsta kao što su prva pomoć, motivacija dobrovoljnih davalaca krvi, zdravstveno preventivne aktivnosti, priprema za delovanje u nesrećama, briga o starima i brojne druge. Ukoliko budemo pratili promene u okruženju i budemo se prilagođavali tim promenama, mladi ljudi će ostati uz nas i biti snaga naše organizacije u budućnosti. U sadašnjem radu sa omladinom postižu se izuzetni rezultati.
Pravna osnova je od izuzetne važnosti za dalje funkcionisanje naše organizacije. Krajem 2005. godine Skupština Srbije usvojila je Zakon o Crvenom krstu Srbije koji jasno definiše položaj naše organizacije u društvu. Ovim zakonom definisana su javna ovlašćenja čije vršenje država poverava Crvenom krstu, programi koji proizilaze iz misije Crvenog krsta, a nisu javna ovlašćenja, kao i usluge koje može pružati Crveni krst Srbije. Od posebne je važnosti i to što su zakonom opredeljeni i izvori finansiranja za aktivnosti naše organizacije. I dalje će od velikog značaja biti podrška naših donatora, pre svega iz porodice Crvenog krsta, za nastavak izuzetno značajnih programa koji se realizuju u sadašnjem trenutku.
|
 |
|
|
|
|
