Oko 130 godina razvoja doveli su do stvaranja specifične strukture drugačije nego u drugim organizacijama. Ona je rezultat dugog istorijskog razvoja, koji je pokazao korisnost takve organizacione šeme i opravdanost postojanja tri sastavna dela, a to su:

A. Međunarodni komitet Crvenog krsta;
B. Nacionalna društva Crvenog krsta ili Crvenog polumeseca; i
C. Međunarodna federacija nacinalnih društava Crvenog krsta i Crvenog polumeseca.

A. Međunarodni komitet Crvenog krsta (MKCK)

Osnovan je februara 1863. Godine kao Komitet petorice sa zadatkom da sprovede u zivot ideje Henry Dunanta (u daljem tekstu Anri Dinan) iznete u njegovoj knjizi Sećanje na Solferino. Komitet se razvio i danas ima do 25 članova i njih predstavljaju samo švajcarski državljani i ima značajne međunarodne funkcije. One proističu iz objektivnih potreba za neutralnim posrednikom naročito u vreme rata i koje su sadržane u običajnom pravu, Ženevskim konvencijama i njihovim Dopunskim protokolima.


B. Nacionalna društva

To su nezavisne nacionalne organizacije koje se stvaraju u svim zemljama da bi organizovale i pokrenule stanovništvo na humanitarnu aktivnost kako u vreme mira tako i u situacijama rata.
Nacionalno društvo koje traži međunarodno priznanje mora biti obrazovano samo u nezavisnoj državi u kojoj je na snazi Ženevska konvencija o zaštiti vojnih ranjenika i bolesnika u ratu (Prva konvencija od 1929. ili 1949.).
Nacionalno društvo mora biti priznato od strane države kao dobrovoljno društvo za pomoć, pomoćni organ vlastima na humanitarnom polju. Crveni krst je samo pomoćni organ, koji se uključuje kad država ne može u dovoljnoj meri da pruži pomoć i zaštitu ugroženim licima.
Nacionalno društvo može da se organizuje kako želi, ali je bitno da bude autonomno, nezavisno od državnih organa kako bi mogla da deluje u skladu sa svojim principima. Društvo treba da pokrije celu teritoriju države i da ima centralni organ preko koga se održavaju veze sa drugim sastavnim delovima Pokreta.
Nacionalno društvo, da bi bio međunarodno priznato, treba da koristi naziv i znak Crvenog krsta i Crvenog polumeseca, jedina dva koja su priznati. Društvo koje ispunjava sve druge uslove, ali ne želi da odabere ni jedan od dva znaka i naziva, ne može biti priznato kao član Pokreta, a takav je slučaj sa Crvenim davidovim štitom Izraela. Među osobljem i članovima ne sme se vršiti diskriminacija na bazi rase, pola, klase, vere ili političkog gledišta.
Uslov za priznanje je takođe i da nacionalno društvo prihvata Statut Pokreta, koji uključuje nacionalno društvo u solidarnosti, koja ujedinjuje sva nacionalna društva.
Bitan uslov za priznanje je svakako obaveza da poštuje Osnovne principe Pokreta i da se u svom radu rukovodi principima međunarodnog humanitarnog prava. Ti Osnovni principi Pokreta su: humanost, nepristrasnost, netralnost, nezavisnost, dobrovoljstvo, jedinstvo i univerzalnost.


C. Međunarodna federacija nacionalnih društava Crvenog krsta i Crvenog polumeseca

Međunarodna federacija nacionalnih društava Crvenog krsta i Crvenog polumeseca osnovana je 1919. godine, pod nazivom Liga društava Crvenog krsta. Nevolja je bilo na sve strane, a Liga, odnosno, od 1991. godine Međunarodna federacija, nastojala je da pomogne nacionalnim društvima u obnavljanju tih zadataka, koji su dvojaki.
U prvoj grupi su zadaci koji se postavljaju u vanrednim stanjima, bez obzira na njihove uzroke. To su, najčešce, elementarne katastrofe, kao zemljotresi, poplave, tajfuni, suša, najezda skakavaca, zatim epidemije. Takođe, veliko polje rada Crvenog krsta u miru je pojava velikog broja izbeglica i raseljenih lica. Bez obzira na uzroke zbog kojih su oni izbegli, Crveni krst im pritiče u pomoć. Tome treba dodati tehnološke katastrofe, kao što je černobilska 1986. godine.
Druga grupa mirnodopskih zadataka su dugoročni poslovi na podizanju zdravstvenog stanja i socijalnog blagostanja i vaspitavanja u duhu humanosti. To nisu vanredna stanja, ali takođe zahtevaju sistematsku humanitarnu aktivnost.
Da bi nacionalna društva mogla bolje da obave svoje zadatke, uveden je u Ligi poseban program razvoja nacionalnih društava sa ciljem da se poveća kapacitet njihovog rada i sposobnosti da zadovoljavaju šire potrebe stanovništva na zdravstvenom i socijalnom polju. U tom pravcu deluje i MKCK, koji radi na osposobljavanju nacionalnih društava za zadatke u vezi sa ratom. Prema tome, osnovna podela nadležnosti izmedu MKCK i Međunarodne federacije je u tome što MKCK pretežno radi na zadacima vezanim za rat, a Međunarodna federacija za mir.
Međunarodno priznatih nacionalnih društava 1. januara 1994. godine bilo je 161. U toku je priznanje niza novih društava.


Zajedničko za sastavne delove pokreta

Sastavnim delovima zajednički je Statut Pokreta, koji uključuje i zajedničke organe. Pokret je u stvari organizacija u kojoj su labavo povezani njegovi raznorodni sastavni delovi, a za izvršenje zajedničkih poslova obrazovani su zajednički organi. Ti zajednički organi su sledeći:

1. Međunarodna konferencija Crvenog krsta i Crvenog polumeseca
Kao što joj ime kazuje, to je povremeni skup, istovremeno i najviši organ Pokreta. Prva je održana 1867. godine, a naredne u principu svake četiri godine. Sastav Konferencije je zaista neobičan. Sačinjavaju je svi sastavni delovi (MKCK, Međunarodna federacija), a zatim i predstavnici država koje su učesnice u Ženevskim konvencijama od 1929. ili 1949. godine. Potreban je forum za zajednički dijalog. Rezultat tog dijaloga su rezolucije, koje uglavnom nisu obavezne ali imaju veliku moralnu snagu, a odnose se na osnovna humanitarna pitanja savremenog sveta.

2. Savet delegata
Ovo je telo koje okuplja sve sastavne delove i prema tome razmatra pitanja od zajedničkog interesa za Pokret u celini. To su pitanja kao što su doprinos Pokretu mira, pravima čoveka, rad u korist izbeglica itd. Sastaje se po pravilu svake druge godine.

3. Stalna komisija Crvenog krsta i Crvenog polumeseca
Operativni je organ koji je sastavljen od devet lica, koji deluje u vremenu između dve međunarodne konferencije. Pored priprema Medunarodne konferencije i rada na primeni njenih rezolucija, ona rešava eventualne sukobe oko tumacenja Statuta, ili razlike u stavovima među sastavnim delovima i radi na usklađivanju rada delova Pokreta. Ustanovljena je 1928. godine.

Sve to zajedno se od 1986. godine nazivalo Međunarodni Crveni krst. Tada je novi Statut definisao novi naziv: Međunarodni pokret Crvenog krsta i Crvenog polumeseca.
Username: Password: